Zwrotnica antenowa VHF i UHF pozwala doprowadzić sygnały z dwóch anten do jednego przewodu. Sprawdza się tam, gdzie poszczególne pasma wymagają innego ustawienia, polaryzacji lub osobnej anteny. Aby zestaw działał poprawnie, trzeba dopasować zakresy urządzenia i sprawdzić drogę zasilania ewentualnych przedwzmacniaczy.
Samo połączenie dwóch kabli nie wystarczy. Każda antena musi najpierw zapewniać odpowiedni odbiór we własnym paśmie. Zwrotnica nie naprawia złego kierunku ani uszkodzonego kabla. Poniżej pokazujemy logiczny schemat połączenia i kolejność kontroli, która pomaga uniknąć przypadkowego dokładania kolejnych elementów.
Do czego służy zwrotnica antenowa VHF i UHF?
Urządzenie sumuje sygnały z określonych zakresów częstotliwości na wspólnym wyjściu. Wejścia nie są równorzędnymi gniazdami do dowolnych anten: jedno obsługuje tor VHF, drugie UHF. Filtry ograniczają przenikanie niepożądanych częstotliwości między torami. Parametry zależą od konkretnego modelu.
Nie myl zwrotnicy z przypadkowym rozgałęźnikiem użytym odwrotnie. Rozgałęźnik służy przede wszystkim do podziału sygnału i nie musi zapewniać wymaganej selekcji pasm. Właściwe urządzenie wybiera się na podstawie opisu wejść, wyjścia, tłumienia oraz ewentualnego przejścia napięcia. Liczba gniazd nie określa jego funkcji.
Przed zakupem ustal, jakie emisje chcesz odbierać w danej lokalizacji. Pomocne w uporządkowaniu listy będą informacje o odbiorze multipleksów telewizji naziemnej. Aktualny kanał i polaryzację należy sprawdzić dla konkretnego nadajnika. Nazwa programu sama w sobie nie określa ustawienia anteny.
Najpierw dobierz pasma i anteny
Sprawdź zakres częstotliwości każdej anteny i zwrotnicy. Nie zakładaj, że napis „telewizja cyfrowa” oznacza zgodność z całym potrzebnym pasmem. Starsze urządzenia mogą mieć inny podział wejść niż obecnie kupowany zestaw. Ważne są konkretne wartości w dokumentacji, a nie wyłącznie nazwa handlowa.
Przykład konstrukcji pokazuje polskojęzyczna karta zwrotnicy VHF/UHF w ofercie DIPOL. Taka dokumentacja pozwala sprawdzić przypisane zakresy i parametry danego produktu. Nie oznacza to, że ten jeden model będzie właściwy w każdym domu lub z każdym przedwzmacniaczem.
Osobne anteny można kierować niezależnie, jeśli odbiór tego wymaga. Każda musi mieć właściwą polaryzację, zgodną z odbieraną emisją. Nie ustawiaj jej tylko według wyglądu zestawu u sąsiada. Przy maszcie uwzględnij również wymagane odstępy, wytrzymałość mocowania i dostęp do puszek przyłączeniowych.
Schemat połączenia dwóch anten pasywnych
Najprostszy wariant obejmuje dwie anteny bez przedwzmacniaczy, właściwą zwrotnicę i odbiornik. Każdy przewód trafia do wejścia swojego pasma. Wspólny kabel wychodzi z gniazda oznaczonego jako wyjście, TV lub podobnie. Oznaczenia trzeba odczytać z obudowy i instrukcji danego urządzenia.
| Początek toru | Połączenie | Dalszy przebieg |
|---|---|---|
| Antena VHF | Osobny kabel do wejścia VHF | Zwrotnica |
| Antena UHF | Osobny kabel do wejścia UHF | Zwrotnica |
| Wyjście wspólne zwrotnicy | Jeden kabel koncentryczny | Gniazdo i odbiornik lub zaprojektowany rozdział |
Tabela pokazuje kierunek połączenia sygnałów, a nie schemat zasilania. Wariant pasywny nie potrzebuje napięcia do działania samych anten. Jeżeli tor nie zawiera elementu wymagającego zasilania, funkcję podawania napięcia przez odbiornik pozostawia się wyłączoną zgodnie z konfiguracją urządzeń. Sprawdź to przed uruchomieniem zestawu.
Nie łącz żył obu kabli w jednej zwykłej puszce. Takie połączenie nie zastępuje zwrotnicy i nie zachowuje parametrów toru koncentrycznego. Użyj właściwych złączy i przewodów o impedancji przewidzianej dla instalacji telewizyjnej. Pozostaw czytelne oznaczenie VHF i UHF na odcinkach przy puszce.
Co zmienia przedwzmacniacz w jednej z anten?
Jeżeli antena zawiera przedwzmacniacz, trzeba dostarczyć mu zgodne napięcie i odpowiednią wydajność prądową. Zasilanie płynie zwykle przewodem koncentrycznym, lecz zwrotnica może je przepuszczać, blokować albo kierować tylko do wybranego wejścia. Nie wolno wnioskować o tej funkcji na podstawie samego wyglądu obudowy.
Przeczytaj instrukcję konkretnej zwrotnicy i ustal ustawienia przełączników lub zworek, jeśli występują. Tor prowadzący napięcie musi odpowiadać antenie aktywnej. Nie należy podawać napięcia na drugi tor bez sprawdzenia jego konstrukcji. Przy dwóch przedwzmacniaczach trzeba dodatkowo zweryfikować sumę ich poboru prądu i zgodność zasilania.
Zasilacz z separatorem umieszcza się tak, aby tor stałoprądowy docierał do właściwego urządzenia. Gniazdo ścienne, filtr lub rozgałęźnik po drodze może go zablokować. Nie włączaj równocześnie kilku źródeł napięcia bez przewidzianego przez producenta rozwiązania. Przepinanie wykonuj po odłączeniu zasilania odpowiednich urządzeń.
Przed dodaniem elementu aktywnego przeczytaj kiedy wzmacniacz antenowy jest potrzebny. Jeśli sygnał ma złą jakość już przy antenie, samo zwiększenie poziomu nie usuwa przyczyny. Dobór wzmocnienia powinien wynikać z pomiaru oraz strat dalszej instalacji.
Montaż puszki i prowadzenie przewodów
Wybierz miejsce zgodne z przeznaczeniem urządzenia. Model wewnętrzny nie staje się zewnętrznym po owinięciu folią. Puszka powinna być zamknięta zgodnie z instrukcją, a przewody wprowadzone tak, aby ograniczyć wnikanie wody. Zachowaj przewidziane uszczelnienia oraz nie zasłaniaj elementów konstrukcyjnych przypadkową masą.
Zostaw niewielkie pętle ociekowe i zapas umożliwiający serwis. Kable nie mogą ciągnąć za gniazda ani uderzać o maszt. Unikaj ostrych zagięć i prowadzenia po krawędziach blachy. Opisane przewody ułatwią późniejsze wyjęcie jednej anteny z toru bez pomylenia wejść.
Obudowę i mocowanie skontroluj po zakończeniu regulacji anten. Jeżeli trzeba obracać maszt, przewody nie powinny się skręcać. Prace na wysokości powierz osobie wyposażonej do takiego dostępu. Samo uruchomienie telewizora wewnątrz domu nie potwierdza poprawności mechanicznego wykonania zestawu.
Pomiary: osobno anteny, potem wspólne wyjście
Rozpocznij od każdej anteny oddzielnie, z zachowaniem wymaganego zasilania w wariancie aktywnym. Sprawdź emisje należące do jej pasma. Jeżeli nie ma poprawnego odbioru przed zwrotnicą, najpierw rozwiąż ten problem. Podstawy regulacji znajdziesz w poradniku prawidłowego ustawienia anteny DVB-T2.
Po połączeniu zmierz sygnał na wspólnym wyjściu i przy odbiorniku. Uwzględnij tłumienie wtrąceniowe zwrotnicy oraz straty przewodów. Kontroluj jakość i błędy dla wszystkich potrzebnych multipleksów, nie tylko poziom jednego z nich. W instalacji z rozdziałem sprawdź także najbardziej niekorzystną gałąź.
Jeśli po podłączeniu drugiej anteny wyniki się pogarszają, sprawdź przypisanie wejść, zakresy filtrów i zasilanie. Przyczyną może być również uszkodzone złącze albo nieodpowiednia konstrukcja zestawu. Nie zaczynaj od losowej wymiany wzmacniacza. Zapisane pomiary przed połączeniem i po nim ułatwią znalezienie miejsca zmiany.
Najczęstsze pomyłki i FAQ
Czy można zamienić wejścia VHF i UHF?
Nie należy tego robić. Wejścia mają określone charakterystyki częstotliwościowe. Antenę podłącz do toru zgodnego z odbieranym pasmem i oznaczeniami producenta.
Czy zwrotnica wzmacnia sygnał?
Typowa pasywna zwrotnica nie zapewnia wzmocnienia. Wprowadza własne tłumienie, które uwzględnia się w bilansie instalacji. Produkty z elementami aktywnymi wymagają odrębnej oceny według dokumentacji.
Czy brak jednego pasma oznacza uszkodzenie anteny?
Nie. Najpierw sprawdź wejście, przewód, zakres zwrotnicy i ewentualne zasilanie. Osobny test anteny pozwala odróżnić problem odbioru od problemu połączenia dwóch torów.
Podsumowanie
Dobrze dobrana zwrotnica łączy dwa prawidłowo działające tory w jeden kabel. Zacznij od zakresów częstotliwości i ustawienia anten, następnie sprawdź przypisanie wejść oraz drogę napięcia. Po montażu porównaj wyniki przed zwrotnicą i przy odbiorniku. To daje konkretną podstawę oceny całej instalacji.
Autor: Redakcja MobiSerwis.
Dodaj komentarz