100 Mb/s zamiast 1 Gb/s po kablu nie musi oznaczać awarii internetu u operatora. Często urządzenia zestawiają wolniejsze połączenie już wewnątrz domu. Przyczyną bywa port Fast Ethernet, uszkodzony patchcord albo źle zakończone gniazdo. Zanim zamówisz nowy router, sprawdź każdy odcinek osobno.
Najważniejsze rozróżnienie dotyczy szybkości połączenia Ethernet i wyniku testu internetowego. Pierwsza opisuje zestawiony link między sąsiednimi urządzeniami. Drugi zależy także od pozostałej sieci, obciążenia i serwera. Te wartości nie są zamienne, dlatego wymagają oddzielnej diagnostyki.
Najpierw odczytaj szybkość połączenia
W systemie Windows odszukaj właściwości aktywnego interfejsu Ethernet. Nazwy ekranów zależą od wersji systemu. Interesuje Cię szybkość łącza, a nie chwilowy wykres ruchu. Zapisz również model karty oraz informację, czy komputer korzysta z przejściówki USB.
Sprawdź ten sam odcinek od strony switcha lub routera. Niektóre urządzenia pokazują szybkość w panelu, inne rozróżniają ją kolorem diody. Znaczenie kolorów znajdziesz w instrukcji konkretnego modelu. Zielona lampka nie oznacza uniwersalnie połączenia gigabitowego.
Jeśli system wskazuje 100 Mb/s, skup się na tym lokalnym połączeniu. Zmiana DNS ani ustawień przeglądarki nie sprawi, że port zacznie negocjować gigabit. Najpierw trzeba ustalić, czy sprzęt oraz przewód w ogóle pozwalają osiągnąć taką szybkość.
Czy wszystkie porty rzeczywiście obsługują gigabit?
Sprawdź specyfikację portu LAN routera, portu switcha i karty komputera. Oznaczenie 10/100 wskazuje ograniczenie do Fast Ethernet. Zapis 10/100/1000 informuje o obsłudze gigabitu. W jednym urządzeniu mogą występować porty o różnych możliwościach.
Duża liczba na pudełku routera może dotyczyć wyłącznie radia Wi-Fi. Producent wyjaśnia to w polskim poradniku o szybkości internetu i ograniczeniach portów TP-Link. Także szybkie Wi-Fi nie omija wolnego portu WAN.
Prześledź całą drogę do komputera. Po drodze może znajdować się starszy switch, adapter, stacja dokująca lub urządzenie pośredniczące. Zapisz modele. Bez takiej listy łatwo wymienić dobry kabel, pozostawiając ograniczenie w innym miejscu.
Test krótkim przewodem: najszybszy sposób zawężenia przyczyny
Podłącz komputer bezpośrednio do sprawdzonego gigabitowego portu krótkim, pewnym patchcordem. Omiń gniazdo ścienne, przedłużacze i dodatkowe przejścia. Pozostaw automatyczne negocjowanie szybkości. Następnie odczytaj wynik ponownie po zestawieniu połączenia.
Gdy pojawi się 1 Gb/s, karta oraz port potrafią pracować szybciej. Problem prawdopodobnie znajduje się w pominiętej części toru. Nie jest to jeszcze dowód uszkodzenia kabla w ścianie. Równie dobrze winny może być patchcord przy panelu.
Jeżeli nadal widzisz 100 Mb/s, zmień port i sprawdź drugi pewny kabel. Później porównaj wynik na innym komputerze z kartą gigabitową. Każdą zmianę zapisuj. Wykonanie kilku zmian jednocześnie uniemożliwia wskazanie elementu, który faktycznie pomógł.
| Wynik próby | Co podejrzewać | Następny krok |
|---|---|---|
| Krótki kabel daje 1 Gb/s | Stała trasa lub zakończenia | Test gniazd i patchcordów |
| Każdy kabel daje 100 Mb/s | Port, karta lub konfiguracja | Sprawdzenie specyfikacji i innego portu |
| Link 1 Gb/s, internet wolniejszy | Łącze WAN lub usługa | Oddzielny test sieci lokalnej |
| Link zmienia szybkość | Niestabilne połączenie | Obserwacja błędów i kontrola złączy |
Dlaczego źle zakończone pary ograniczają Ethernet?
Typowe 100BASE-TX wykorzystuje dwie pary, natomiast 1000BASE-T potrzebuje czterech. Dlatego przerwa lub zły styk w jednej z dodatkowych par może pozostawić działające połączenie 100 Mb/s. Uszkodzenie nie zawsze powoduje całkowity brak sieci.
Kontrola obejmuje osiem żył i właściwe parowanie. Samo sprawdzenie, czy każdy numer zapala się na tanim testerze, nie wyklucza wszystkich błędów transmisyjnych. Szczególnie problematyczne bywają rozdzielone pary, nadmierne rozplecenie żył i niezgodne z przewodem złącza.
Przewód z żyłą jednodrutową oraz elastyczna linka mogą wymagać innych końcówek. Sprawdź zakres średnic i sposób zaciskania wskazany przez producenta. Nie naprawiaj wtyku przez mocniejsze dociskanie przypadkowego narzędzia. Pęknięty korpus lub uszkodzony styk wymaga właściwego zakończenia.
Gniazda, panel i przewód w ścianie
Sprawdzaj kolejno patchcord przy komputerze, moduł gniazda, trasę stałą, panel oraz przewód przy switchu. Oznacz końce przed rozłączaniem. Jeśli jest dostępne sąsiednie sprawne gniazdo, porównaj wynik w tych samych warunkach.
Na trasie szukaj zgnieceń, ostrych załamań i miejsc narażonych na wilgoć. Nie wyciągaj od razu całego kabla z peszla. Najpierw wykonaj pomiar oraz kontrolę zakończeń. Niekiedy poprawne osadzenie jednego modułu rozwiązuje problem bez naruszania ścian.
Przy większej modernizacji skorzystaj z poradnika planowania okablowania domu. Dokumentacja punktów i czytelne opisy panelu skracają późniejsze szukanie usterek. Warto zachować je także przy niewielkiej instalacji.
Ustawienia karty i sterownik
Zwykle właściwym ustawieniem jest autonegocjacja po obu stronach. Ręczne wymuszenie 1 Gb/s nie naprawia uszkodzonych par. Może natomiast doprowadzić do utraty linku albo utrudnić interpretację wyników. Nie zmieniaj tej opcji bez uzasadnienia i możliwości powrotu.
Sprawdź sterownik udostępniony przez producenta komputera lub karty. Aktualizację wykonuj ze sprawdzonego źródła. W przypadku stacji dokującej oceń również kabel USB i zgodność portu komputera. Sam napis „gigabit” na adapterze nie opisuje całego połączenia.
Oficjalna instrukcja sprawdzania szybkości połączenia przewodowego ASUS pokazuje kontrolę parametrów interfejsów. Korzystaj z części dotyczącej odczytu linku i specyfikacji swojego urządzenia. Uogólnione zestawienia kabli nie zastępują pomiaru konkretnej instalacji.
Link 1 Gb/s, lecz test nadal pokazuje mniej
Po uzyskaniu linku gigabitowego wykonaj test lokalny między dwoma przewodowo podłączonymi urządzeniami. Dyski, procesor i narzut protokołów również wpływają na transfer. Nie oczekuj dokładnie 1000 Mb/s danych użytkowych w każdym programie.
Dopiero później porównaj pomiar internetowy. Na czas próby wyłącz pobieranie aktualizacji i inne duże transfery. Sprawdź szybkość portu WAN oraz połączenia między routerem a urządzeniem operatora. Wolniejszy uplink ograniczy wszystkie komputery podłączone dalej.
Przy rozbudowie sieci pomocne są artykuły o konfiguracji routera po zmianie operatora oraz przewodowym połączeniu węzłów mesh. Pokazują, dlaczego sprawdzanie wyłącznie ostatniego kabla bywa niewystarczające.
Jak zapisać wyniki dla instalatora?
Przygotuj tabelę z numerem gniazda, modelami urządzeń, użytym przewodem i szybkością linku. Dodaj informację, czy wynik zmienił się po wymianie patchcordu. Taka dokumentacja pozwala odtworzyć próbę zamiast rozpoczynać diagnostykę od zera.
Jeżeli połączenie zanika okresowo, zanotuj godzinę i okoliczności. Sprawdź, czy problem występuje po poruszeniu przewodu lub po nagrzaniu urządzenia. Nie potrząsaj złączami podczas zapisu ważnych danych. Do obserwacji użyj spokojnego testu kontrolnego.
FAQ: 100 Mb/s zamiast 1 Gb/s
Czy zakup kat. 6 zawsze rozwiąże problem?
Nie. Port 100 Mb/s pozostanie ograniczeniem także z lepszym przewodem. Wymiana ma sens dopiero po wskazaniu wadliwego odcinka albo określeniu potrzeb całej instalacji.
Czy internet około 90 Mb/s dowodzi uszkodzenia kabla?
Nie. Taki wynik może pasować do ograniczenia Fast Ethernet, ale sam go nie identyfikuje. Odczytaj szybkość linków i sprawdź specyfikację urządzeń przed wyciągnięciem wniosku.
Czy trzeba wymienić wszystkie gniazda?
Zwykle nie ma podstaw do takiej decyzji bez testów. Pomiary powinny wskazać zakres naprawy. Sprawne elementy można pozostawić, jeśli odpowiadają wymaganiom planowanej sieci.
Podsumowanie
Zacznij od odczytu linku i kontroli portów. Następnie wykonaj próbę krótkim kablem oraz sprawdź kolejne elementy toru. Taka kolejność pozwala odróżnić usterkę przewodu od ograniczenia urządzenia i problemu po stronie internetu.
Autor: Redakcja MobiSerwis
Dodaj komentarz